در عصری زندگی میکنیم که اکثر کاربران بیش از هر زمان دیگری از گوشی هوشمند خود برای مرور وب استفاده میکنند؛ به همین علت سرعت وبسایت و تجربه کاربری نسبت به گذشته اهمیت بیشتری پیدا کرده است. گزارشات رسمی گوگل (Google) به ما نشان میدهند که بیش از 60 درصد جستجوها از طریق گوشیها توسط کاربران انجام میشود؛ پس اگر وبسایت شما برای موبایل بهینه نباشد، بدون شک بخش عمدهای از کاربران بالقوه را به راحتی از دست خواهید داد! از جمله تکنولوژیهایی که برای بهبود سرعت بارگذاری (Page Speed) و ارتقای تجربه کاربری (User Experience – UX) معرفی شده، Accelerated Mobile Pages (AMP) نامیده میشود. اما amp چیست و چرا برخی از متخصصان سئو آن را در بهینهسازی موبایل تحولی عظیم میدانند؟
با مجموعه آژانس دیجیتال مارکتینگ سوم شخص در ادامه این مقاله همراه باشید تا با پروژه AMP بیشتر آشنا شوید؛ این پروژه با هدف ارائه نسخهای سریعتر، سبکتر و کاربرپسندتر از صفحات وب راهاندازی شده و به سرعت توانسته توجه وبمسترها (Webmasters) و توسعهدهندگان را به خود جلب نماید. برای کسب اطلاعات بیشتر، ادامه این مطلب را بخوانید.
AMP مخفف چیست؟
AMP مخفف Accelerated Mobile Pages است و در زبان ما «صفحات موبایل شتابیافته» ترجمه میشود. این تکنولوژی به عنوان یک استاندارد وب موبایل (Mobile Web Standard) شهرت دارد و از همان ابتدا که روی کار آمد، هدف اصلی آن بهبود سرعت و کارایی نسخه موبایل وبسایتها بود. AMP متشکل از بخشهای زیر است:
- AMP HTML: نسخهای سادهشده از HTML با تگها و ویژگیهای محدود.
- AMP JS: چارچوب جاوااسکریپت سبک و بهینه.
- AMP Cache: شبکهای برای ذخیرهسازی (Cache AMP) و ارائه سریعتر محتوا توسط سرورهای گوگل.
AMP چیست و چه کاربردی دارد؟
AMP یا همان Accelerated Mobile Pages یک Open-source framework است که توسط گوگل توسعه یافت؛ یعنی چه؟ یعنی این که این چارچوب به توسعهدهندگان کمک میکند تا بتوانند نسخهای سریع و سبک از صفحات وب ایجاد نمایند؛ صفحاتی که به طور خاص برای موبایل بهینه شدهاند. در حالت عادی، صفحات وب شامل فایلهای CSS، JavaScript، فونتها، تصاویر و محتوای متنی هستند که همین عناصر میتوانند باعث زمانبر شدن بارگذاری صفحه در مرورگر (Browser) شوند. AMP با محدود کردن برخی از قابلیتها و ساده کردن کدها، نسخهای سریعتر از همان صفحه را ارائه میکند. به عبارت دیگر، AMP برای سایتهایی که کاربر انتظار دارد خیلی سریع به محتوا دسترسی پیدا نماید، یک انتخاب فوقالعاده است. از جمله کاربردهای اصلی AMP میتوانیم در سایتهای خبری و محتوایی با بازدید بالا، وبلاگها و در کل وبسایتهایی که تمرکز اصلی آنها بر نمایش محتواست، اشاره داشته باشیم.
تاریخچه و معرفی AMP توسط گوگل
برای درک بهتر این که accelerated mobile pages چیست، بیایید به سال 2015 برگردیم. پروژه AMP یا Accelerated Mobile Pages در سال ۲۰۱۵ توسط گوگل و با همکاری برخی ناشران خبری مطرح نظیر The Guardian، BBC، Washington Post و New York Times برای نخستین بار معرفی شد. علت اصلی توسعه این پروژه این بود که کاربران در آن دوره از کندی وبسایتها بسیار ناراضی بودند. طبق تحقیقاتی که گوگل انجام داد، نتیجه گرفت که اگر بارگذاری یک وبسایت بیش از 3 ثانیه طول بکشد، بیش از 50 درصد از کاربران آن صفحه را ترک خواهند کرد.
با توجه به رشد Mobile-first indexing و تأکیدی که گوگل بر بهینهسازی موبایل (Mobile Optimization) داشت، نیاز به یک تکنولوژی سبکتر و سریعتر در آن دوره بیش از هر زمانی احساس میشد. AMP به عنوان یک Open-source framework معرفی گردید که از HTML ساده شده (HTML AMP)، جاوا اسکریپت محدود و Cache AMP گوگل به منظور ذخیره و ارائه سریع صفحات بهره میبرد. در حال حاضر، بسیاری از سیستمهای مدیریت محتوا (CMS) نظیر وردپرس، جوملا و دروپال از AMP پشتیبانی میکنند. البته با گذر زمان شاهد مطرح شدن جایگزینهایی نظیر Progressive Web Apps (PWA) بودیم؛ با این حال AMP هنوز هم در حوزه Web Performance Optimization جایگاه مهمی دارد.
تفاوت AMP با نسخه معمولی وبسایتها
برخی از همراهان مجموعه سوم شخص میپرسند که فرق بین وبسایت amp و یک وبسایت معمولی در چیست؟ در ادامه، با تفاوت بین نسخه AMP با نسخه معمولی وبسایتها آشنا خواهیم شد:
۱. فرق در کدنویسی
در نسخه AMP از AMP HTML استفاده میشود که سادهتر و محدودتر از HTML معمولی است. در حالی که نسخه عادی وبسایتها به صورت کامل از CSS و JavaScript استفاده میکنند.
۲. تفاوت در جاوا اسکریپت
در AMP فقط اسکریپتهای تأیید شده قابل استفادهاند، اما در نسخه معمولی هر نوع اسکریپت دلخواهی امکانپذیر است.
۳. سرعت بارگذاری (Page speed)
نسخه AMP معمولاً ۲ تا ۴ برابر سریعتر از نسخه عادی لود میشود، زیرا محتوا توسط Content Delivery Network (CDN) و Cache AMP ارائه میگردد.
۴. طراحی واکنشگرا (Responsive Design)
در حالت کلی، نسخه معمولی انعطافپذیری بیشتری در طراحی خواهد داشت؛ اما AMP برای سادهسازی تجربه کاربری ساخته شده و به طور معمول محدودیتهای بیشتری دارد.
۵. ایندکس و نمایش در گوگل
AMP اغلب در بخشهای خاصی مانند Google Top Stories Carousel یا نتایج ویژه موبایل نمایش داده میشود.
مزایای استفاده از AMP در وبسایت
دانستن این که amp چیست و بهرهگیری از آن میتواند مزیتهای متعددی را در پی داشته باشد:
۱. افزایش سرعت بارگذاری
گفتیم که AMP باعث میشود صفحات به طور قابل توجهی سریعتر بارگذاری شوند؛ این موضوع در بهبود Core Web Vitals بسیار حائز اهمیت است. در واقع، سرعت بیشتر برابر است با رضایت کاربر، کاهش نرخ پرش (Bounce Rate) و افزایش احتمال بازدید مجدد.
۲. بهبود تجربه کاربری (UX)
کاربران موبایل تمایل دارند محتوای سایت مورد نظر در کوتاهترین زمان ممکن نمایش داده شود. AMP زمان لود شدن را کاهش میدهد و با ایجاد محیطی روان، سبب افزایش User Experience – UX یا بهبود تجربه کاربری میشود.
۳. بهبود در سئو به طور غیر مستقیم
AMP به تنهایی فاکتور رتبهبندی نیست، اما میتواند بر Page Speed و تجربه کاربری تأثیر خوب بگذارد. این ویژگی به بهبود جایگاه وبسایت شما در نتایج Google Search کمک شایانی خواهد کرد.
بیشتر بخوانید: سئو چیست؟
۴. شانس بیشتر برای حضور در SERP ویژه گوگل
وبسایتهایی که از AMP استفاده میکنند، در برخی جایگاههای ویژه مانند Top Stories Carousel یا نتایج با آیکون رعد و برق نمایش داده میشوند و همین باعث افزایش نرخ کلیک (CTR) میشود.
به نقل از developers.google.com:
“While AMP itself isn’t a ranking factor, speed is a ranking factor for Google Search. Google Search applies the same standard to all pages, regardless of the technology used to build the page.”
«در حالی که خود AMP یک عامل رتبهبندی محسوب نمیشود، سرعت یک عامل رتبهبندی در جستجوی گوگل است. جستجوی گوگل همان معیار را برای همهی صفحات اعمال میکند، فارغ از اینکه صفحه با چه فناوری ساخته شده باشد.»
معایب و محدودیتهای AMP
با وجود تمامی مزیتهایی که برای AMP شمردیم، این فناوری یک سری محدودیت نیز دارد که این محدودیتها باعث میشود تمامی وبسایتها از آن بهره نبرند:
- محدودیت در طراحی: امکان استفاده از تمام قابلیتهای گرافیکی و انیمیشنی وجود ندارد.
- جاوااسکریپت محدود: بسیاری از اسکریپتها غیرفعال هستند و این موضوع برای سایتهای فروشگاهی یا اپلیکیشنهای تحت وب مشکلساز است.
- وابستگی به گوگل: AMP تا حد زیادی به زیرساختهای گوگل و AMP Cache متکی است.
- کاهش انعطافپذیری: در مقایسه با Responsive Design، آزادی عمل توسعهدهنده کمتر است.
- سازگاری کم با برخی پلاگینها: بهویژه در CMSهایی مثل وردپرس، برخی افزونهها بهدرستی با AMP کار نمیکنند.
AMP چگونه روی سئو تأثیر میگذارد؟
یکی از رایجترین پرسشهایی که از سوی وبمسترها و متخصصان سئو مطرح میشود، این است که آیا AMP به طور مستقیم بر رتبهبندی سایت در Google Search تأثیر میگذارد یا خیر؟ پاسخ رسمی گوگل (Google) این است که AMP به خودی خود یک فاکتور رتبهبندی مستقیم محسوب نمیشود؛ به این معنا که صرفاً داشتن نسخه AMP نمیتواند به شما این تضمین را بدهد که سایت رتبه بهتری در نتایج جستجو به دست میآورد. اما نباید فراموش کرد که AMP به طور غیرمستقیم و از طریق چند مسیر مختلف میتواند بر سئو موثر باشد:
- سرعت بیشتر و بهبود Page Speed
- نقش AMP در Mobile-first indexing
- کاهش نرخ پرش (Bounce Rate)
- بهبود Core Web Vitals
- افزایش نرخ کلیک در نتایج جستجو (CTR)
1. سرعت بیشتر و بهبود Page Speed
یکی از فاکتورهای اصلی رتبهبندی در الگوریتمهای گوگل، سرعت بارگذاری است. AMP با سادهسازی کدها (HTML AMP) و استفاده از AMP Cache در سرورهای گوگل، باعث میشود صفحات در کمتر از چند ثانیه در مرورگر بارگذاری شوند. این موضوع به طور مستقیم سبب بهبود شاخصهای سرعت و Web Performance Optimization میشود و احتمال ارتقای رتبه سایت را نیز بالا میبرد.
2. نقش AMP در Mobile-first indexing
از سال 2018، گوگل استراتژی Mobile-first indexing را به کار گرفت؛ یعنی این که اولویت ایندکس و رتبهدهی صفحات بر اساس نسخه موبایل وبسایتها صورت میگیرد. از این رو، داشتن نسخه AMP باعث میشود محتوای شما برای گوگل قابل خزش باشد و ایندکس نیز سریعتر شود. در نهایت، محتوای شما شانس بیشتری برای نمایش در نتایج بالاتر را خواهد داشت.
3. کاهش نرخ پرش (Bounce Rate)
اگر فعال در حوزه سئو و بهینه سازی وب سایت باشید، میدانید که کاربران به هیچ وجه تمایل ندارند منتظر بمانند! مطالعات نشان دادهاند که اگر بارگذاری صفحه بیش از 3 ثانیه طول بکشد، احتمال خروج کاربر از صفحه افزایش پیدا خواهد کرد. AMP با کاهش زمان لود، باعث میشود کاربران سریعتر به محتوای اصلی دسترسی پیدا کنند و همین موضوع منجر به کاهش نرخ پرش و افزایش نرخ تعامل (Engagement Rate) میشود؛ عاملی که به شکل غیرمستقیم سیگنال مثبتی برای گوگل است.
4. بهبود Core Web Vitals
گوگل در طی سالهای اخیر، شاخصهای Core Web Vitals را به عنوان یکی از معیارهای اصلی رتبهبندی معرفی کرده که AMP به طور طبیعی میتواند به بهبود این شاخصها کمک شایانی نماید. این شاخصها به طور مستقیم در تجربه کاربری و به طور غیرمستقیم در رتبه سایت نقش دارند:
| LCP (Largest Contentful Paint) | زمان بارگذاری بزرگترین المان صفحه کاهش مییابد. |
| FID (First Input Delay) | واکنش صفحه به تعامل کاربر سریعتر میشود. |
| CLS (Cumulative Layout Shift) | ثبات و پایداری طراحی افزایش پیدا میکند. |
5. افزایش نرخ کلیک در نتایج جستجو (CTR)
یکی از مزیتهای مهم AMP این است که در برخی موارد در Google SERP Features (مانند Top Stories Carousel) نمایش داده میشود. علاوه بر این، در گذشته علامت رعدوبرق AMP در کنار نتایج جستجو باعث جلب اعتماد کاربر به سرعت بالای سایت میشد؛ چنین خصوصیاتی میتوانند نرخ کلیک (CTR) صفحات AMP را در مقایسه با نسخههای معمولی افزایش دهند.
بهترین موارد استفاده از AMP
اجرای AMP وبسایت همیشه هم لازم و ضروری نیست! انتخاب این تکنولوژی باید بر اساس اهداف کسبوکار، نوع محتوا و همچنین نیاز کاربران صورت گیرد. در مجموع، AMP برای وبسایتهایی که تمرکز بیشتری روی نمایش سریع محتوا دارند، میتواند بیشترین بازدهی را در پی داشته باشد:
1. سایتهای خبری (News Websites)
وبسایتهای خبری در رقابتی بسیار شدید برای سرعت انتشار محتوا قرار دارند! کاربرانی که دنبال خبرهای فوری میگردند، انتظار دارند که در سریعترین زمان ممکن خبر موثق و مورد نظر خود را بخوانند. AMP برای چنین سایتهایی یک مزیت بزرگ است.
2. وبلاگها و مجلات آنلاین (Blogs & Online Magazines)
به طور معمول وبلاگها و مجلات آنلاین محتوای متنی یا تصویری ارائه میکنند. AMP در چنین وبسایتهایی منجر به افزایش سرعت دسترسی به مقالات، ارتقای UX برای کاربرانی که با موبایل مطالعه میکنند و همچنین بهبود در شاخصهای Core Web Vitals میشود.
3. وبسایتهای شرکتی و اطلاعرسانی (Corporate & Informational Sites)
وبسایتهایی که میخواهند صرفاً خدمات خود را معرفی کنند یا این که درباره یک برند اطلاعرسانی نمایند نیز میتوانند از AMP بهره ببرند.
علاوه بر موارد فوق، فروشگاههای اینترنتی (E-commerce Stores) و سایتهای اپلیکیشنی یا SaaS (Software as a Service) نیز میتوانند از AMP استفاده کنند؛ اما بهرهگیری از AMP برای چنین سایتهایی چندان توصیه نمیشود! زیرا فروشگاهها به اسکریپتهای متنوع مثل سیستم سبد خرید، جستجوی پیشرفته، فیلترها و فرمهای تعاملی نیاز دارند. محدودیت جاوااسکریپت در AMP باعث میشود تجربه کاربری ضعیفتر شود. علاوه بر این، سایتهای SaaS تعاملات پیچیدهای مثل داشبوردهای آنلاین، چتباتها یا فرمهای چندمرحلهای دارند. AMP با ساختار ساده خود نمیتواند چنین قابلیتهایی را بهخوبی پشتیبانی کند.
بنابراین، AMP بیشتر برای وبسایتهای محتوامحور (خبری، وبلاگها، مجلات آنلاین) گزینه مناسبی است و برای وبسایتهای عملکرد محور (فروشگاهها و SaaS) چندان پیشنهاد نمیشود. شما همچنین میتوانید برای دریافت تعرفه طراحی سایت با کارشناسان مجموعه سوم شخص تماس حاصل فرمایید.
ابزارهای بررسی و تست AMP
حالا که میدانیم amp چیست، در این بخش سراغ ابزارهای بررسی و تست آن میرویم. فرض کنید که AMP پیادهسازی شده؛ وبمسترها در این مرحله باید مطمئن شوند که صفحات AMP وبسایت بدون خطا و طبق استانداردهای Google AMP Project اجرا میشوند. برای تحلیل و رفع خطاها میتوان از ابزارهای مختلفی بهره برد که در جدول زیر با برخی از مهمترینِ این ابزارها آشنا میشویم:
| ابزار | کاربرد |
| Google AMP Test | تست و اعتبارسنجی صفحات AMP در گوگل. این ابزار به شما نشان میدهد که آیا صفحه AMP شما معتبر است و در نتایج Google Search نمایش داده میشود یا خیر. |
| Google Search Console | ارائه گزارش جامع درباره صفحات AMP: ایندکس شدن، خطاها، مشکلات مربوط به Structured Data و پیشنهادات بهینهسازی |
| Mobile Friendly Test | بررسی سازگاری کلی نسخه موبایل وبسایت با استانداردهای موبایل گوگل؛ اگرچه فقط مخصوص AMP نیست، اما کمک میکند عملکرد صفحات AMP در دستگاههای مختلف بررسی شود. |
| AMP Validator | ابزار تخصصی برای بررسی کدنویسی و ساختار HTML AMP. مناسب توسعهدهندگانی است که میخواهند مطمئن شوند تگها و اجزای AMP بدون خطا پیادهسازی شدهاند. |
| PageSpeed Insights | ابزار گوگل برای اندازهگیری سرعت بارگذاری و ارزیابی شاخصهای Core Web Vitals. این ابزار کمک میکند تأثیر AMP بر سرعت و تجربه کاربری سنجیده شود. |
سوم شخص؛ ارائهدهنده خدمات دیجیتال مارکتینگ
در این مقاله دانستیم که amp چیست و جوانب مختلف این فناوری را مورد بررسی قرار دادیم. مجموعه سوم شخص مفتخر است به عنوان یکی از معتبرترین آژانسهای ارائهدهنده خدمات دیجیتال مارکتینگ، طراحی سایت و سئو، راهکارهای اختصاصی برای پیادهسازی AMP ارائه کند. برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره دیجیتال مارکتینگ، میتوانید همین حالا با کارشناسان سوم شخص ارتباط برقرار نمایید.
سوالات متداول
۱. AMP چیست و چرا اهمیت دارد؟
AMP یا Accelerated Mobile Pages یک فناوری متنباز برای افزایش سرعت نسخه موبایل وبسایتهاست.
۲. آیا AMP مستقیماً روی رتبه سئو تأثیر دارد؟
خیر، اما با بهبود سرعت و تجربه کاربری، اثر غیرمستقیم مثبتی بر رتبهبندی دارد.
۳. AMP برای چه سایتهایی مناسب است؟
برای سایتهای خبری، وبلاگها و وبسایتهای محتوایی که سرعت و دسترسی سریع مهم است.
۴. تفاوت AMP با طراحی واکنشگرا چیست؟
طراحی واکنشگرا صفحات را در تمام دستگاهها سازگار میکند، اما AMP نسخه سریعتر و سبکتری برای موبایل ارائه میدهد.
۵. آیا استفاده از AMP الزامی است؟
خیر؛ استفاده از آن به استراتژی سئو و نیازهای وبسایت بستگی دارد.
